Food vs Fuel: E20 Petrol ਨਾਲ E10 ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ? ਜਾਣੋ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ E20 Petrol ਅਤੇ Ethanol Blending ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹਿਸ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਆਰਥਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵੀ. ਅਨੰਤ ਨਾਗੇਸ਼ਵਰਨ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਪੁਜਾਰੀ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ E20 Petrol ਦੇ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ E10 Petrol ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਭਾਰਤ E20 ਤੋਂ ਅੱਗੇ E27 ਜਾਂ E30 Ethanol Blending ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਲਈ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਪਜ, ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ Food vs Fuel ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

E20 Petrol ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹਿਸ ਕਿਉਂ?

E20 Petrol ਵਿੱਚ 20% Ethanol ਅਤੇ 80% Petrol ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ Ethanol Blending ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।

Ethanol Blending ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣਾ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਬੱਚਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ Ethanol ਦਾ ਵੱਡਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਪਰ Ethanol ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਵੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇੰਨਾ Ethanol ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਕਿੱਥੋਂ ਆਵੇਗਾ?

Food vs Fuel ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ?

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ Ethanol ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਗੰਨਾ, ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਚੌਲ ਵਰਗੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਫਸਲਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਖੁਰਾਕ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਫੀਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਦਯੋਗਾਂ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।

ਜੇਕਰ Ethanol ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ Fuel Production ਵੱਲ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਫੀਡ ਲਈ ਉਪਲਬਧਤਾ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸੇ ਨੂੰ Food vs Fuel Trade-off ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Read Also :- Bihar Mandir Accident: Ashok Dham ਮੰਦਰ 'ਚ ਭਗਦੜ, 7 ਮੌਤਾਂ; ਕਈ ਜ਼ਖ਼ਮੀ

ਮੱਕੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਿਉਂ ਚਿੰਤਾ?

ਮੱਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੋਲਟਰੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਫੀਡ ਲਈ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ Ethanol ਉਤਪਾਦਕ ਮੱਕੀ ਦੀ ਵੱਧ ਖਰੀਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧਤਾ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ E20 ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ Ethanol ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਦਾ Food Security ’ਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

E27 ਜਾਂ E30 Petrol ਨਾਲ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ ਚਿੰਤਾ

ਜੇ ਭਾਰਤ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ E27 ਜਾਂ E30 Petrol ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ Ethanol ਦੀ ਲੋੜ ਮੌਜੂਦਾ ਪੱਧਰ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਹੋਰ ਗੰਨਾ, ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ:

• ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
• ਪਾਣੀ ਦੀ ਖਪਤ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
• Food ਅਤੇ Animal Feed ਲਈ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
• ਕਿਸਾਨੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
• Ethanol Production ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਰਥਿਕ ਲਾਗਤ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਹੈ ਕਿ E20 ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਗੰਨੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਬਣੀ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ

ਗੰਨਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ Ethanol Production ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਪਰ ਗੰਨੇ ਤੋਂ Sugar ਅਤੇ Ethanol ਦੋਵੇਂ ਖੇਤਰ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਜੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਗੰਨਾ Ethanol ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ Sugar Supply ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ ਕਿ Food, Sugar ਅਤੇ Fuel ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

Ethanol ਲਈ ਪਾਣੀ ਵੀ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ

Food vs Fuel ਦੀ ਬਹਿਸ ਸਿਰਫ਼ ਫਸਲਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। Water Consumption ਵੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁੱਦਾ ਹੈ।

Ethanol ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਉਗਾਉਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗੰਨੇ ਵਰਗੀ ਫਸਲ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਜੇ Ethanol Blending ਦਾ ਪੱਧਰ ਹੋਰ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨੀਤੀ ਬਣਾਉਣ ਸਮੇਂ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ’ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ E10 Petrol ਕਿਉਂ?

ਮੁੱਖ ਆਰਥਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸੁਝਾਅ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ E10 Petrol ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ।

ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 75 ਤੋਂ 80 ਮਿਲੀਅਨ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ਅਜੇ ਵੀ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਹਨ BS-IV ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਰਬੋਰੇਟਰ ਆਧਾਰਿਤ Fuel System ਵਰਤਦੇ ਹਨ।

ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਇੰਜਣ ਅਤੇ Fuel System ਉੱਚ Ethanol Blending ਲਈ ਨਵੇਂ ਵਾਹਨਾਂ ਵਾਂਗ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

E10 Petrol ਨਾਲ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਫਾਇਦਾ?

E10 ਵਿੱਚ Ethanol ਦੀ ਮਾਤਰਾ E20 ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ Fuel ਚੁਣਨ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਾ ਮਕਸਦ E20 ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ E20 ਦੇ ਨਾਲ E10 ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਕੀ E20 Petrol ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ?

ਨਹੀਂ। ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ E20 Petrol ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ E10 ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਜੇ ਭਾਰਤ E20 ਤੋਂ ਅੱਗੇ E27 ਜਾਂ E30 ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ Food Security, Water Resources, Agriculture ਅਤੇ Economy ’ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।