India 5th-Gen Fighter Jet AMCA : ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਫਾਈਟਰ ਜੈਟ ਲਈ 3 ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵੱਡਾ ਮੁਕਾਬਲਾ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 5th Generation Fighter Jet AMCA (Advanced Medium Combat Aircraft) ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਦੌੜ ਹੁਣ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ Request for Proposal (RFP) ਤਹਿਤ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ 3 ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ/ਕੰਸੋਰਸ਼ੀਅਮ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀ HAL ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਖੇਤਰ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਤਿਆਰ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਨੂੰ DRDO ਦੀ Aeronautical Development Agency (ADA) ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

3 ਵੱਡੇ ਕੰਸੋਰਸ਼ੀਅਮ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ

ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ:

• Tata Advanced Systems Ltd (ਇਕੱਲੀ ਕੰਪਨੀ ਵਜੋਂ)
• Larsen & Toubro + Bharat Electronics Ltd + Dynamatic Technologies
• Bharat Forge + BEML + Data Patterns

ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਗਰੁੱਪ ਇਹ ਟੈਂਡਰ ਜਿੱਤੇਗਾ, ਉਹ AMCA ਦੇ 5 ਫਲਾਇੰਗ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਅਤੇ 1 ਟੈਸਟ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਬਣਾਏਗਾ।

ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਟਾਈਮਲਾਈਨ

ਕੰਟਰੈਕਟ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ:

• 30 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਜਹਾਜ਼ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ
• 64 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਡਾਣ (first flight) ਹੋਵੇਗੀ
• DRDO ਦਾ ਟੀਚਾ 2034 ਤੱਕ ਵਿਕਾਸ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ
• 2035 ਤੋਂ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਐਡਵਾਂਸ ਫੀਚਰ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ

AMCA ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਧੁਨਿਕ ਫਾਈਟਰ ਜੈਟਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਾਈ-ਟੈਕ ਫੀਚਰ ਹੋਣਗੇ:

• AESA ਰਡਾਰ (Advanced radar system)
• ਸਟੀਲਥ ਤਕਨਾਲੋਜੀ
• ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਹਥਿਆਰ ਲੋਡਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ
• ਐਡਵਾਂਸਡ ਐਵੀਓਨਿਕਸ ਸਿਸਟਮ

Mark-1 ਵਰਜਨ ਵਿੱਚ GE F414 ਇੰਜਣ (98 kN) ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦਕਿ Mark-2 ਵਿੱਚ 110 kN ਐਡਵਾਂਸਡ ਇੰਜਣ ਲਗੇਗਾ, ਜੋ HAL ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਦੀ Safran ਕੰਪਨੀ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀ

ਇਸ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਲਾਗਤ ਕਰੀਬ 15,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਕੈਬਿਨੇਟ ਕਮੇਟੀ ਆਨ ਸਿਕਿਉਰਿਟੀ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਫਿਲਹਾਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਕੋਲ ਹੀ 5th-gen ਫਾਈਟਰ ਜੈਟ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।