Indian Airline Refund Rules: ਹਵਾਈ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਰਿਫੰਡ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦੀਆਂ 4,386 ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਟਿਕਟ ਰਿਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਾਲ 2025 ਦੌਰਾਨ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰਿਫੰਡ ਨਾ ਦੇਣ ਸਬੰਧੀ 4,386 ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਰਜ ਹੋਈਆਂ, ਜੋ 2024 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹਨ।

ਕੇਂਦਰੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਮੁਰਲੀਧਰ ਮੋਹੋਲ ਨੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਘਣਸ਼ਿਆਮ ਤਿਵਾਰੀ ਦੇ ਸਵਾਲ ਦੇ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ 24 ਘੰਟੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ Passenger Assistance Control Room (PACR) ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

2025 ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਧੀਆਂ ਰਿਫੰਡ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ

ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ:

ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ 2025 ਵਿੱਚ ਰਿਫੰਡ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ।

ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ?

ਕਈ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਕਿ:

• ਫਲਾਈਟ ਰੱਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਰਿਫੰਡ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
• ਰਿਫੰਡ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲੰਬੀ ਰਹੀ।
• ਏਅਰਲਾਈਨ ਅਤੇ ਟਰੈਵਲ ਪੋਰਟਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਟਾਲੀ ਗਈ।
• ਗਾਹਕ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

Read Also :- Punjab News: ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਵੱਲੋਂ ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮੁਫ਼ਤ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ, ਅਗਸਤ ਤੋਂ 3 ਨਵੇਂ ਰੂਟ

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ Passenger Assistance Control Room (PACR) ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ 24x7 ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਕੰਟਰੋਲ ਰੂਮ ਨਾਲ ਇਹ ਏਜੰਸੀਆਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ:

• ਨਾਗਰਿਕ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਮੰਤਰਾਲਾ
• Directorate General of Civil Aviation (DGCA)
• Airports Authority of India (AAI)
• ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ

ਇਹ ਸਿਸਟਮ ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ:

• ਫਲਾਈਟ ਰੱਦ ਹੋਣਾ
• ਫਲਾਈਟ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ
• ਬੈਗੇਜ ਗੁੰਮ ਹੋਣਾ
• ਟਿਕਟ ਰਿਫੰਡ
• ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ

DGCA ਦੇ ਨਿਯਮ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ DGCA ਦੇ Civil Aviation Requirements (CARs) ਨਿਯਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਾਗੂ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ:

• ਫਲਾਈਟ ਰੱਦ ਹੋਣ 'ਤੇ ਰਿਫੰਡ ਦੇ ਨਿਯਮ।
• ਫਲਾਈਟ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ।
• ਬੋਰਡਿੰਗ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਮੁਆਵਜ਼ਾ।
• ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ।

ਜੇ ਕੋਈ ਏਅਰਲਾਈਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ DGCA ਉਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਆਉਣਗੇ?

ਫਿਲਹਾਲ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੋਈ ਨਵਾ ਕਾਨੂੰਨ ਜਾਂ ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ:

• ਮੌਜੂਦਾ DGCA ਫਰੇਮਵਰਕ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।
• 24x7 Passenger Assistance Control Room ਰਾਹੀਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
• ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਯਾਤਰੀ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਜੇ ਕਿਸੇ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਰਿਫੰਡ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਤਾਂ ਉਹ:

• ਪਹਿਲਾਂ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੇ।
• ਜੇ ਹੱਲ ਨਾ ਮਿਲੇ ਤਾਂ DGCA ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰੇ।
• ਸੰਬੰਧਿਤ ਟਰੈਵਲ ਏਜੰਸੀ ਜਾਂ ਬੁਕਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਸੂਚਿਤ ਕਰੇ।