Punjab Power Crisis: 15,000 MW ਮੰਗ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ’ਤੇ ਵੱਡਾ ਦਬਾਅ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਥਿਤੀ ਅਜੇ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰੀਬ 15,000 ਮੈਗਾਵਾਟ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪੰਜਾਬ ਇਸ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ 4,200 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਖੁਦ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬਾਕੀ ਲੋੜ ਕੇਂਦਰੀ ਗਰਿੱਡ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਰੀਦ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਨੇ Power Supply ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਿੰਨੀ ਵਧੀ?

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ। 2 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਸੂਬੇ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਮੰਗ 16,343 ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। ਇੰਨੀ ਉੱਚੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦਣੀ ਪਈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 119.5 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦੀ ਗਈ।

ਇਸ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ’ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਾਵਰਕਾਮ ਵੱਲੋਂ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਕਰੀਬ 4 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 5 ਤੋਂ 7 ਘੰਟੇ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕੋਲੇ ਦੀ ਕਮੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਾਰਨ? ਕੇਂਦਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਵੱਖਰੇ

ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਕੋਲੇ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਿਜਲੀ ਮੰਤਰੀ ਤਰੁਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਸੌਂਦ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਲੇ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 1,500 ਮੈਗਾਵਾਟ ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਰਾਜਪੁਰਾ ਅਤੇ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਦੇ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਕੋਲਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ 4 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ PSPCL ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਕੋਲ ਨਾਰਮਟਿਵ ਲੋੜ ਦੇ ਕਰੀਬ 117 ਫੀਸਦੀ ਕੋਲੇ ਦਾ ਸਟਾਕ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕੋਲੇ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਰਾਜਪੁਰਾ ਅਤੇ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀ ਕੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ?

ਨਿੱਜੀ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕੁੱਲ ਬਿਜਲੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਜਪੁਰਾ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸਮਰੱਥਾ 1,400 ਮੈਗਾਵਾਟ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ’ਤੇ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

Read Also: Delhi Building Collapse ਮਗਰੋਂ MCD ਦਾ ਵੱਡਾ ਐਕਸ਼ਨ, 4 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਸੀਲ

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਦੇ ਯੂਨਿਟ ਨੰਬਰ 1 ਨੂੰ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮਰੱਥਾ ’ਤੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਯੂਨਿਟ ਤਕਨੀਕੀ ਨੁਕਸ ਕਾਰਨ ਬੰਦ ਦੱਸੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਰ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਦਾ ਉਦਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ’ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ?

ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਅਤੇ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਉਦਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ’ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਦਯੋਗਾਂ ਲਈ ਰੋਟੇਸ਼ਨਲ ਕੱਟ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀਮਤ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨੀ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਉਤਪਾਦਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ। ਇਸ ਘਾਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਹਰੋਂ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦਣੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪਾਵਰਕਾਮ ’ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਦਬਾਅ ਵੀ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੌਜੂਦਾ Power Supply ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੇ ਬੰਦ ਯੂਨਿਟਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦ ਚਾਲੂ ਕਰਨਾ, ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਪਲਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੋਲੇ ਦੇ ਸਟਾਕ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਫਿਲਹਾਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ, ਸੀਮਤ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣਿਆ ਅੰਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। ਜੇ ਮੰਗ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਚੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਲਈ Power Supply ਦਾ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।