What is Ethanol : ਕਿਉਂ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਦੀ ਮੰਗ, ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਕਿਉਂ ਹੈ ਇੰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ?

ਭੂਮਿਕਾ: ਕਿਉਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ ਐਥਨੋਲ ਦੀ ਮੰਗ?

ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਵਿਕਲਪਕ ਇੰਧਨਾਂ (Alternative Fuels) ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਐਥਨੋਲ (Ethanol Fuel) ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਪੈਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਐਥਨੋਲ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣਾ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ (ਡਾਲਰ) ਦੀ ਬਚਤ ਕਰਨਾ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ E20 Fuel (20% Ethanol + 80% Petrol) ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

1. ਐਥਨੋਲ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਐਥਨੋਲ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸਾਫ਼ ਅਲਕੋਹਲ (Alcohol) ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਰਸਾਇਣਕ ਫਾਰਮੂਲਾ $C_2H_5OH$ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਾਇਓਫਿਊਲ (Biofuel) ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ੱਕਰ ਅਤੇ ਸਟਾਰਚ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜਿਸ ਐਥਨੋਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ Fuel Grade Ethanol ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪੈਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇੰਧਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ E20 ਫਿਊਲ।

2. ਐਥਨੋਲ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗਦੀ ਹੈ?

ਐਥਨੋਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਕੱਚਾ ਮਾਲ (Raw Material):

• ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ (Sugarcane Juice) ਅਤੇ ਮੋਲਾਸਿਸ (Molasses/ਸ਼ੀਰਾ)

• ਮੱਕੀ (Maize/Corn) ਅਤੇ ਜਵਾਰ

• ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਚਾਵਲ (Damaged Food Grains)

• ਕਸਾਵਾ (Tapioca) ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਟਾਰਚ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ

ਐਥਨੋਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ (Production Process):

1. ਸਟਾਰਚ/ਸ਼ੱਕਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ: ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੰਨੇ, ਮੱਕੀ ਜਾਂ ਖਰਾਬ ਅਨਾਜ ਨੂੰ ਕ੍ਰਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ੱਕਰ ਜਾਂ ਸਟਾਰਚ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

2. ਫਰਮੈਂਟੇਸ਼ਨ (Fermentation): ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Yeast (ਖਮੀਰ) ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਫਰਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਅਲਕੋਹਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

3. ਡਿਸਟਿਲੇਸ਼ਨ (Distillation): ਫਿਰ ਆਧੁਨਿਕ ਡਿਸਟਿਲਰੀ (Distillery) ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਸਟਿਲੇਸ਼ਨ (ਆਸਵਨ) ਰਾਹੀਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ੁੱਧ 99.x% ਐਥਨੋਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Read Also :- E10 vs E20 Petrol: ਕੀ E20 ਪੈਟਰੋਲ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਡੀ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ? ਜਾਣੋ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ

3. ₹1 ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਲੈਂਡ ਪਾਲਿਸੀ (Land Policy)

ਐਥਨੋਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ (Infrastructure) 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

• ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਵੱਡੀ ਛੋਟ: ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਨੀਤੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਐਥਨੋਲ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਰਿਆਇਤੀ ਦਰਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

• ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ: ਉਦਯੋਗਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਕੁਝ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ₹1 ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਾਮਾਤਰ ਲੀਜ਼ ਰੇਟ (Nominal Lease Rate) 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇਣ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

• ਮਕਸਦ: ਇਸ ਨੀਤੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਥਨੋਲ ਦਾ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ (Rural) ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਲਗਾ ਕੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਅਵਸਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।

4. ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਐਥਨੋਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਥਨੋਲ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿਲਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਨ-ਬੇਸਡ (ਅਨਾਜ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ) ਡਿਸਟਿਲਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

• ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜ: ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਕਰਨਾਟਕ, ਬਿਹਾਰ, ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ।

• ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿਲਾਂ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਡਿਸਟਿਲਰੀਆਂ ਐਥਨੋਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਝੋਨੇ ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਇਹ ਪਲਾਂਟ ਅਹਿਮ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

5. ਐਥਨੋਲ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਬੰਧ (Ban) ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨ

ਐਥਨੋਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੜੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਪਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ "ਪ੍ਰਤੀਬੰਧ" ਜਾਂ "ਲਿਮਿਟ ਤੈਅ ਕਰਨ" ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

• ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਬੰਧ (ਦਸੰਬਰ 2023): ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਐਥਨੋਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਗੰਨੇ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਰਸ (Sugarcane Juice) ਅਤੇ ਬੀ-ਹੈਵੀ ਮੋਲਾਸਿਸ (B-heavy molasses) ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਅਸਥਾਈ ਰੋਕ ਜਾਂ ਸੀਮਾ ਤੈਅ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

• ਬੈਨ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ: ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ (Sugar) ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਣਾ ਸੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਾਰਾ गन्ना ਐਥਨੋਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਲੱਗਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਲਈ ਖਾਧ ਸੁਰੱਖਿਆ (Food Security) ਲਈ ਇਹ ਬੈਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸਥਿਤੀ ਸੁਧਰਨ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਢਿੱਲ ਦਿੱਤੀ।

• ਅਨਾਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਨਿਯਮ: ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਅਨਾਜ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਸਰਕਾਰ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਨਿਯਮ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਐਥਨੋਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿੰਨੇ ਖਾਧ ਪਦਾਰਥਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਚਾਵਲ ਜਾਂ ਮੱਕੀ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

6. ਵਾਹਨਾਂ (Vehicles) 'ਤੇ ਐਥਨੋਲ ਦਾ ਕੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ?

ਫਾਇਦੇ (Pros):

• ਘੱਟ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ: ਐਥਨੋਲ ਨਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸ (Emission) ਬਹੁਤ ਘਟਦਾ ਹੈ।

• ਸਾਫ਼ ਇੰਜਣ: ਇਹ ਇੰਜਣ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਾਰਬਨ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ (Carbon deposits) ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।

• ਉੱਚੀ ਆਕਟੇਨ ਰੇਟਿੰਗ: ਐਥਨੋਲ ਦੀ ਆਕਟੇਨ ਰੇਟਿੰਗ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੰਧਨ ਦਾ ਦਹਿਨ (Combustion) ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਬਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ (Cons):

• ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ 'ਤੇ ਅਸਰ: ਪੁਰਾਣੇ ਇੰਜਣਾਂ ਦੀਆਂ ਰਬੜ ਪਾਈਪਾਂ ਅਤੇ ਸੀਲਾਂ ਐਥਨੋਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਖਰਾਬ (Corrosion) ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਐਥਨੋਲ ਨਮੀ (Moisture) ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਸੋਖਦਾ ਹੈ।

• ਮਾਈਲੇਜ ਵਿੱਚ ਕਮੀ: ਐਥਨੋਲ ਦੀ ਐਨਰਜੀ ਡੈਂਸਿਟੀ ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਗੱਡੀ ਦੀ ਮਾਈਲੇਜ ਵਿੱਚ 3 ਤੋਂ 7 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਦੀ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।

• ਹੱਲ: ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਕੰਪਨੀਆਂ E20 Compliant (ਨਵੇਂ ਇੰਜਣ) ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ Flex-Fuel Engines ਆਉਣਗੇ ਜੋ 100% ਐਥਨੋਲ (E100) 'ਤੇ ਵੀ ਚੱਲ ਸਕਣਗੇ।

7. ਗਲੋਬਲ ਸਥਿਤੀ: ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ ਅੱਗੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਪਿੱਛੇ?

• ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼: ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਐਥਨੋਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅਗੇਵਾਨ ਦੇਸ਼ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਕਈ ਗੱਡੀਆਂ 100% ਐਥਨੋਲ 'ਤੇ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੈਨੇਡਾ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਦੀ ਵੱਡੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

• ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਵਰਤੋਂ (ਜਾਂ ਨਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ): ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਕੁਵੈਤ, ਕਤਰ, ਯੂ.ਏ.ਈ. (UAE) ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਵਰਗੇ ਖਾੜੀ (Gulf) ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਐਥਨੋਲ ਦੀ ਲੋੜ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਬੈਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਕੋਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Petroleum) ਦੇ ਅਥਾਹ ਭੰਡਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਪੈਟਰੋਲ ਬਹੁਤ ਸਸਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਵੇਂ ਇੰਧਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ।

8. ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਇਸਦਾ ਕੀ ਅਸਰ ਹੋਵੇਗਾ?

ਪੰਜਾਬ ਇੱਕ ਖੇਤੀ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਐਥਨੋਲ ਨੀਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕਿਸਾਨੀ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

• ਫਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ (Crop Diversification): ਜੇਕਰ ਐਥਨੋਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੱਕੀ, ਗੰਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਟਾਰਚ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਣਕ-ਝੋਨੇ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ।

• ਖੇਤਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਲੁਧਿਆਣਾ, ਜਲੰਧਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪਟਿਆਲਾ, ਬਠਿੰਡਾ, ਮੋਗਾ, ਸੰਗਰੂਰ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਅਤੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਅਤੇ ਡਿਸਟਿਲਰੀ ਢਾਂਚੇ (Infrastructure) ਦਾ ਹੋਰ ਵਿਸਥਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਬਿਹਤਰ ਭਾਅ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਾਧਨ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ।

ਨਤੀਜਾ

ਐਥਨੋਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਕ ਇੰਧਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਫਿਟਨੈੱਸ ਅਤੇ ਮਾਈਲੇਜ ਵਰਗੀਆਂ ਕੁਝ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹਨ, ਪਰ ਸਹੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਨਵੀਆਂ ਸਰਕਾਰ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਐਥਨੋਲ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਟਿਕਾਊ (Sustainable) ਇੰਧਨ ਬਣਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ E20 ਫਿਊਲ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਬਣਾਉਣ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ।