CBSE Curriculum Change: CBSE ਨੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ’ਚ ਕੀਤੇ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ, ਹੁਣ 9ਵੀਂ ਜਮਾਤ ’ਚ ਗਣਿਤ ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਨਵੀਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜਾਈ ਹੋਵੇਗੀ

ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ (CBSE) ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੱਡੇ ਫੈਸਲੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। CBSE Curriculum Change ਦੇ ਤਹਿਤ 2026-27 ਦੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੈਸ਼ਨ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ 9ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਇਸ ਨਵੇਂ ਢਾਂਚੇ ਅਨੁਸਾਰ, 9ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਦੋ-ਪੱਧਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ “ਸਟੈਂਡਰਡ” ਪੇਪਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗਿਆਨ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਪੇਪਰ 80 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮਿਆਦ 3 ਘੰਟੇ ਰਹੇਗੀ।

ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੋ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ “ਐਡਵਾਂਸਡ” ਪੇਪਰ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਐਡਵਾਂਸਡ ਪੇਪਰ 25 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ 1 ਘੰਟੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਰੁਚੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇਵੇਗੀ।

CBSE ਦੇ ਇਸ ਨਵੇਂ ਫੈਸਲੇ ਅਨੁਸਾਰ, 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀਆਂ ਬੋਰਡ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਦੋ-ਪੱਧਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 2028 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਲਚਕ ਮਿਲੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਲਕਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।

ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਐਡਵਾਂਸਡ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ 50% ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮਾਰਕਸ਼ੀਟ ’ਚ ਐਡਵਾਂਸਡ ਲੈਵਲ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਅੰਕ ਕੁੱਲ ਨਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਮਾਰਕਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਧਿਆਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੋ-ਪੱਧਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਿਰਫ ਥਿਊਰੀ ਪੇਪਰਾਂ ’ਤੇ ਹੀ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗੀ। 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ 20 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣ (Internal Assessment) ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, CBSE ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ “ਮੈਥਸ ਬੇਸਿਕ” ਅਤੇ “ਸਟੈਂਡਰਡ” ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ 2026-27 ਤੋਂ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 2026-27 ਵਿੱਚ 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨਗੇ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੈਸਲੇ ਤਹਿਤ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤਿੰਨ ਲਾਜ਼ਮੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ—ਗਣਿਤ, ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ—ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਵਿਸ਼ਾ ਪਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿਕਲਪਿਕ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਗਿਣਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।

ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, CBSE Curriculum Change ਦੇ ਇਹ ਨਵੇਂ ਫੈਸਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਲਚਕੀਲਾ, ਦਿਲਚਸਪ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਮੰਨੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।