Air India Crash Probe Final Stage ’ਚ, Cockpit Recorder Transcript ਤਿਆਰ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਹੋਏ ਭਿਆਨਕ Air India Plane Crash ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਆਖ਼ਰੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ Aircraft Accident Investigation Bureau (AAIB) ਨੇ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ Cockpit Voice Recorder (CVR) Transcript ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ Psychological Autopsy/Review ਸਮੇਤ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਲਈਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ AAIB ਵੱਲੋਂ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।

Ahmedabad ਤੋਂ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਸੀ ਹਾਦਸਾ

ਇਹ ਹਾਦਸਾ 12 June 2025 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ Air India Boeing 787 Dreamliner ਜਹਾਜ਼ Ahmedabad Airport ਤੋਂ London Gatwick Airport ਲਈ ਉਡਾਣ ਭਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

Take-off ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 260 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

Cockpit Voice Recorder ਦੀ ਜਾਂਚ ਪੂਰੀ

AAIB ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ Cockpit Voice Recorder (CVR) ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਡਾਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ transcript ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਇਸ transcript ਵਿੱਚ flight crew ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ cockpit ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Psychological Review ਅਤੇ Human Factors ਦੀ ਜਾਂਚ

ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਨੇ crash investigation ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ psychological assessment ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।

AAIB ਨੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ psychological review ਕਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਜਨਤਕ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

Read Also :- Spain ਨੇ France ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ FIFA World Cup Final ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਜਗ੍ਹਾ

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ investigators ਨੇ ਕਈ human factors ਅਤੇ organisational aspects ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਹੈ।

Engine Data ਅਤੇ ਕੁਝ Technical Analysis ਬਾਕੀ

AAIB ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ engine monitoring unit ਤੋਂ ਮਿਲੇ data ਦਾ analysis ਅਜੇ ਪੂਰਾ ਹੋਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ organisational factors ਦੀ assessment ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ AAIB ਨੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ:

• Air India Boeing 787 pilots
• Crew members
• Technical staff
• Air Traffic Controllers
• Weather Officials
• Human Factors Specialists

Crew Families ਨਾਲ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਗੱਲਬਾਤ

AAIB ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਾਂਚ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ flight crew ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ Captain ਦੇ ਪਿਤਾ Pushkar Raj Sabharwal ਨੇ ਇੱਕ ਘਰ ਦੌਰੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ।

Pilots ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਆਸਅਰਾਈਆਂ ’ਤੇ AAIB ਦੀ ਚਿੰਤਾ

AAIB ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਕੁਝ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ pilot blame ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਗਵਾਹ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਹਿਚਕਿਚਾਉਣ ਲੱਗੇ ਸਨ।

ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ crash ਦੀ ਜਾਂਚ operational, technical, human factors ਅਤੇ organisational ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

Final Report October ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ

AAIB ਮੁਤਾਬਕ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਜਾਂਚ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਗਭਗ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ Draft Final Report ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਲਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।

Final review ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਪੋਰਟ ਜਨਤਕ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

International Agencies ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ

AAIB ਦੀ Draft Final Report ਨੂੰ US National Transportation Safety Board (NTSB) ਸਮੇਤ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

AAIB ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂਚ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅੰਤਿਮ ਨਤੀਜੇ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।